SIK SORULAN SORULAR / AQAP
 
   
 
Elinizdeki Koz
GENEL  l  ISO 14000  l  ISO 9000  l  AQAP  l  EN 46000  l TS-ISO-16949


NATO KALİTE SİSTEM STANDARDLARI (AQAP'lar)

Üye ülkeler arasında asgari amaçlı malzeme, parça araç ve gerecin temininde bir seri standard prosedürler tanımlanmıştır. Tanımlanan prosedürlerin büyük çoğunluğu MIL-Q-9858'den türetilmiş olup, Amerikan Ordusu'nun tedarik sistemi esas alınmıştır.

   
   

Bu yaklaşım, üye ülkelerden girenlerin, ABD'nin de gelen ürün veya hizmetler arasında uyumun sağlanmasıdır. STANAG'lar olarak bilinen iki temel NATO Standardizasyon Anlaşması yapılmıştır. NATO Kalite Güvence faaliyetlerinin Çerçevesi STANAG 4107 ve STANAG 4108 anlaşmaları belirlemektedir.

STANAG 4107; Ulusal Kalite Güvence Sistemlerinin karşılıklı tanınması esasına dayanmaktadır. NATO üyesi ülkeler arasında veya bir NATO üye ülke ile NATO organizasyonu arasında, asgari ürün veya servislerin karşılıklı olarak tanıma esaslarını belirlemektedir.

 


STANAG 4107 üye ülkelerde asgari kalite güvence sistem dayanışması olarak da yorumlanmaktadır. İyi işleyen bir yaklaşım olmadığı söylenebilir.

STANAG 4108, Allied Quality Assurance Publications (AQAP) adı ile üye ülkeler arasında veya üye ülkelerde asgari ürün ve hizmetin standardize edilmesi, geliştirilmesi, yenileştirilmesi ve savunma amaçlı kullanılması usul ve esasları tanımlamaktadır. AQAP Kalite Güvence Sistemi ilk yayınlandığında on beş seri olarak uygulanmıştır. Birden on beşe kadar değişik dilimler geliştirilmiş olup, ABD DoD Standardları ile uyumludur. NATO, AQAP-1, ile MIL-Q-9858 A ile, AQAP-2 de MIL-HDBK-50 ile ve AQAP-4 de MIL-1- 45208 A ile birebir aynıdır.

1990 ve bunu takip eden yıllarda dünya platformuna Kalite Sistemi anlayışı yenileşmeye başlamıştır. Kalite faktörü, uluslararası ticarette anahtar rolü oynamaya başlamıştır. ISO Standartları, Nato Kalite Konsepti ve terminolojisini tümü ile harmonize ederken, dünyada ve Avrupa Birliğinde egemen olmaya başlamıştır. ISO Standardları etkinlik kazandıkça NATO Standardlarının revizyonu kaçınılmaz hale gelmiştir. Şubat 1993 de, NATO; AQAP 1-15 doküman yapısını iptal etmiş ISO 9000 Kalite Sistemi ile uyumlu yeni bir seriyi yürürlüğe koymuştur. Şubat 1993 yılından itibaren yürürlükten kaldırılarak yeniden şekillendirilen AQAP Standardları aşağıda tablo halinde verilmiştir. NATO'nun yeni seri standardlarına "ASRIN SERİSİ" adını vermiştir. NATO'nun yeni seri standardları da ömürlü olmayacağı tahmin edilmektedir. ABD Savunma Bakanlığının Standardizasyon reformu ile şekillendirdiği yeni seri DoD Standardları, 1993 doğumlu yeni AQAP Standardları ile harmonize edilmelidir. Başka bir ifade ile ISO 9000 ve DoD tek bir Standarda doğru ilerlemektedir.

     

 AQAP No

 Şubat 1993' Değişiklik (Son durum)

 AQAP 1

 AQAP 110 olarak Değiştirilmiştir.

 AQAP 2

 AQAP 119 olarak değiştirilmiştir.

 AQAP 3

 Yürürlükten kaldırılmıştır.

 AQAP 4

 AQAP 130 olarak değiştirilmiştir.

 AQAP 5

 AQAP 119 olarak değiştirilmiştir.

 AQAP 6

 ISO 10012 - 1 ikame edilmiştir.

 AQAP 7

 ISO 10.1012 - 1kame edilmiştir.

 AQAP 8

 AC/301'e dönüştürülmüştür.

 AQAP 9

 AQAP - 131 olarak değiştirilmiştir.

 AQAP 11

 AC/301' e dönüştürülmüştür.

 AQAP 13

 AQAP 150 olarak değiştirilmiştir.

 AQAP 14

 AQAP 159 olarak değiştirilmiştir.

 AQAP 15

 ISO 8402 ile yer değiştirmiştir.

 

Asır Standardı olarak tanımlanmaları, verilen sayılardandır. Numaralama Sistemi yüzünden asır serileri adı yakıştırılmıştır. NATO'nun AQAP Standardları, büyük ölçüde ISO 9000 Standardları ile uyumlaştırılmıştır. Aşağıda; batı AQAP Standardlarına ait harmonizasyon durumları verilmiştir.

AQAP 110: ISO 9000 ile tamamen uyumlu bir standard olup; NATO Kalite Güvence Standardı olarak tanımlanmıştır. Standard; Tasarım, Geliştirme ve Üretim tabanına oturmuş, ISO 9001 Elementleri ile şekillenmiştir.
AQAP 120: ISO 9000 ile tamamen uyumlu; NATO Kalite Güvence Sistemi olup, üretim ve hizmet kuruluşları için geliştirilen kalite elementleri ile şekillendirilmiştir.
AQAP 130: NATO Kalite Güvence Standardı olup, son kontrolü içeren ISO 9003 Kalite Güvence Modeli ile uyumlu bir sistemdir.

Kuşkusuz asgari amaçlı ürün ve hizmetlerin toleransları daha dardır. Bu itibarla NATO AQAP'ları ile ISO 9000 Modelleri arasında farklar vardır. NATO Bazı ISO 9000 Elementleri için ilave ihtiyaç tanımlamaları getirmiştir. NATO Standartları; ISO 9000'in ilgili elementlerine yapılan bu ilavelerle şekillenmiş bulunmaktadır.


Üretim ve hizmet kuruluşlarının bir kısmı, çeşitli girdi ve ihtiyaçlarını başka ülke kuruluşlarından alabilirler. Bu ülke kuruluşlarına; NATO ihtiyaçlarını tanımlayan çeşitli doküman ve açıklayıcı bilgiler verilmelidir. NATO, DoD'den daha önce ISO 9000'e uyarlanmıştır. Ancak 1993 revizyonu ile oluşan bu yeni yapılanma, DoD Standardları ile uyumlaştırılacak ve ISO daha etkin standard olarak yerleşecektir. AQAP Standardları, NATO, Belgelendirme birimince verilmektedir. Zamanla; ISO 9000 Kalite Sistemi ile birebir değiştirilebilir nitelik kazanacaktır.