SIK SORULAN SORULAR / ISO 9000
 
   
 
Elinizdeki Koz
GENEL  l  ISO 14000  l  ISO 9000  l  AQAP  l  EN 46000  l TS-ISO-16949

ISO 9000'in Ortaya Çıkışı
1979 yılında 132 ülkenin katılımı ile oluşan ISO bünyesinde, 176 numara ile kurulan Teknik Komite (TC), çalışmalarına başlamıştır. Komite sekreterliğini, 1979'da Kanada Standardizasyon Konseyi adına, Kanada Standartlar Birliği üstlenmiştir.

   
     


Türkiye'nin de içinde bulunduğu komitede; kalite profesyonelleri, danışmanlar, akademisyenler ve standardizasyon uzmanları görev almış, karşılıklı bilgi alışveriş platformları kurularak, kalite sisteminin asgari modülleri ve jenerik temelleri 1987 yılında resmen şekillendirilmiştir. 1987 yılında birçok çok ülke, ISO 9000 Kalite Güvence Sistemi’ni kendi ülkelerine uyarlamış, gerekli alt yapıları kurmuşlardır. ISO 9000'i etkili kılan, sistemin denetim ve belgelendirme mekanizması olmuştur.

Pratikte, organizasyonlara adapte edilebilecek mükemmel bir kalite sistemi yoktur. Her organizasyonu bir organizma gibi düşünerek buna uygun tasarlanmış bir kalite gömleği üretilir. Taşeron-müşteri ilişkileri açısından organizasyonlar arası temas ve rekabetler yaşanmaktadır. Organizasyonlar arası kalite sistem rekabetini, gelecekte rekabet için ortak bir kalite sistem standardına oturmak, ortak bir kalite referansına sahip olmak şekillendirecektir. Kalite artık üniversal bir kavramdır.

Benzer faaliyetlerle yönetilen, organzasyonel organizmaların aynı dili konuşması birbirine benzeyecek tarzda yönetilmesi, yapı ve görüntü uyumu, işletmeler arası haberleşme yeknesakllığı sağlar. İnsanlar için İngilizce, Türkçe, Çince birer anlaşma dilidir. Dünyanın her yerimde, arzu eden her kişi İngilizce ile haberleşme imkanı bulabilir. Bir organizasyonel organizma olarak tanımlanan işletmeler arasında da ortak bir haberleşme iletişim kanalı doğaldır. Bu kanala Kaliteli Yönetim Sistemi adı verilir.


 


ISO 9000:1987 ISO’nun Vizyon 2000 dokümanı olarak 1987 yılında ortaya konmuştur. ISO 9000 Kalite Sistemi normları beş temel elemente dayanmaktadır.

a.  Kelimeler: Uluslararası ilişkilerde kullanılan her türlü sözcükler olup ISO 8402 altında toplanmıştır.
b. Kalite Yönetim Standardı: ISO 9000 Normları
c.  Özel Kalite Güvence Standardları : ISO 9001, ISO 9002, ISO 9003, ISO 9004
d. Kalite Sistemi Denetim Standardı : ISO 10011
e. Kalite Güvence için Ekipman Kalibrasyon Ölçü-Kontrolü : ISO 10012

Kalite Sistemi; müşteri ihtiyaçlarının belirlenmesinden, müşterinin tatmin edilmesine kadar, kalite halkasının her kademesi için; ürün veya hizmetin niteliğini etkileyen teknik, idari ve insani faktörlerin optimize edilmesidir. Kalite sisteminde, düşünülenin yazılması, yazılanın uygulanması ve uygulamaların belgelenmesi esastır.

ISO 9000:1987 Kalite Sistemi Standardları; müşteri ihtiyaçlarının belirlenmesinden, müşterinin tatmin edilmesine kadar, kalite halkasının veya izi kalite olan her faaliyet adımının; zaman, mekan ve imkan faktörlerine ait kuralları yazılı hale getiren, yazılı dokümantasyona göre icra eden, belgelenmiş uyarlamalara sahip bir yönetim sistemidir.

ISO 9000 : 1994

 


 

ISO 9000’den 9004’e kadar olan beş ana standardın revize edilmiş halleri 1994 yılında yayınlanmıştır. Bu revizyon ilk baskının yapıldığı 1987 yılından beri yapılan ilk revizyon olduğundan, birinci aşama revizyon olarak adlandırılmaktadır. ISO bülteni her ay yeni gelişmelerle ilgili olarak bilgi vermektedir.

Birinci aşama revizyonlarının temel amacı dokümanların kendi arasında oluşan uyumsuzlukların ve terminolojik aksaklıkların giderilmesidir. ISO/TC 176 mevcut durumda ISO çalışmaları yürüten firmaları etkilemeyecek şekilde daha geniş kapsamlı revizyonlar üzerinde çalışmalarını sürdürmektedir.

ISO bünyesinde faaliyetini sürdüren TC 176 Komitesi; 1987’de yayınlanan ilk versiyonun uygulanmasında ortaya çıkan sorunları araştırılmış, geniş bir katılımla ISO 9000:1994 versiyonu doğmuştur. 1994 yılında yayınlanan ilk revizyon, günümüzde halen uygulanmakta olan revizyon olup, bir seri standarddan oluşan büyük bir dokümandır. ISO 9000:1994 Standartlar ailesi şekilde verilmiştir.

ISO 9000, standart serisi içerisinde yolunu arayan firmalar için bir harita niteliğindedir. Anahtar kalite terimlerini ve prensiplerini tanımlar ve firmalar için bir çok rehberlik hizmetlerini ihtiva eder. ISO 9004’de benzer bir rehberdir, bu durumda kalite sisteminin bir bütün olarak oluşturulabilmesi için diğer ISO 9000 elemanlarının yerleştirilmesi gerekir. ISO 9004 yalnızca geniş kapsamlı bir yol gösterici olarak ele alınabilir.Bu tür bir bölümün tasarlanmasının amacı tedarikçilere kalite sistemini geliştirme ve yürütme sırasında yardımcı olmak ve ilgili firma için hangi sistemin uygun olacağı konusunda bilgi vermektir. Bu durumda Kalite sisteminin işletilmesi  açısından  ISO 9001, 9002 ve 9003 sis-

 

ISO 9000
AİLESİ


Denetime Esas Olan Standartlar
 

 

ISO 9001

 

ISO 9002

 

ISO 9003

 
     

Rehberler


 
   
 
ISO 9000-2
Uygulama Rehberi
 

ISO 9000-4
Elementel Analiz

 

Denetim Rehberi

 
             
             
 

ISO 9000-3
Yazılım Rehberi

 

ISO 9000-4
Hizmetler Rehberi

 

ISO 10011-1
Denetim Rehberi

 
             
 

ISO 9000-4
Bağımlılık

 

ISO 9004-3
İşlenmiş Malzemeler

 

ISO 10011-2
Denetçiler İçin Rehberler

 
             
     

ISO 9004-4
Kalite İyileştirme

 

10011-3
Denetim Programının Yönetimi

 
temleri ana elemanlar olarak ortaya çıkmaktadır.

Üretim sektörlerinin yapılandırılması amacı ile tasarlanan ISO 9000 normları, 1991 yılında hizmetler sektörüne de uyarlanmış; her sektör, her kapasite ve teknoloji platformuna tamamen uygun hale getirilmiştir.

Aşağıdaki Tabloda üretim ve hizmetler sektörüne uyarlanan ISO 9000 elementleri listelenmiştir.
 


ISO 9004-1, ISO 9004-2-1991 Kalite Yönetim Sistemi Elementleri

ISO 9000 Standartlar serisine ait kalite elementleri seçim ve kullanma rehberi şeklinde aşağıda şematize edilmiştir.

 ISO 9004-1, EN TSE 9004-1  ISO 9004-2, EN TSE 9004-2
 Tanımlamalar  Tanımlamalar
 Yönetim Sorumluluğu  Hizmetlerin Karakteristikleri
 Kalite Sistemi Elemanları  Hizmet Ve Hizmet Dağıtım jKarakteristikleri
 Kalite Sisteminin Mali Yönü  Hizmet Ve Hizmet Dağıtım jKarakteristiklerinin Kontrolu
 Pazarlamada Kalite  Kalite Sistemi Prensipleri
 Özellik Ve Tasarımda Kalite  Bir Kalite Sisteminin Anahtar jReçeteleri
 Satınalmada Kalite  Yönetim Sorumluluğu
 Prosesde Kalite  Personel Ve Malzeme jKaynakları
 Ürün Doğrulama  Kalite Sistemi Yapısı
 Muayene, Ölçme Ve Test  Müşteriler İle İlişkiler
 Ekipmanlarının Kontrolu  Kalite Sistemi İşlem Elemanları
 Uygun Olmayan Ürünün      jKontrolu  Pazarlama Süreci
 Düzeltici Faaliyet  Tasarım Süreci
 İmalat Sonrası Faaliyetler  Hizmet Dağıtım Süreci
 Kalite Kayıtları  Hizmet Performansı Analizi Ve jGelişimi
 Personel  
 Ürün Emniyeti  
 İstatistiksel Tekniklerin  jKullanımı  
 
 Gereksinim

ISO 9001

ISO 9002

ISO 9003

 Yönetim Sorumluluğu

4

4

2
 Kalite Sistemi

4

4 2
 Sözleşmenin Gözden   iGeçirilmesi

4

4 4
 Tasarım Kontrolü

4

   
 Doküman Ve Veri Kontrolü

4

4 4
 Satınalma 4 4  
 Müşterinin Temin Ettiği iÜrünün Kontrolü 4 4 4
 Ürün Tanımı Ve İzlenebilirlik 4 4 2
 Proses Kontrolü 4 4  
 Muayene Ve Deney 4 4 2
 Muayene, Ölçme Ve Test iEkipmanı 4 4 4
 Muayene Ve Deney Durumu 4 4 4
 Uygun Olmayan Ürünün iKontrolü 4 4 2
 Düzeltici Ve Önleyici iFaaliyet 4 4 2
 Taşıma, Depolama, iAmbalajlama, iKoruma Ve  iSevkıyat 4 4 4
 Kalite Kayıtlarının Kontrolü 4 4 2
 İç Kalite Denetimleri 4 4 2
 Eğitim 4 4 2
 Servis 4 4  
 İstatistiksel Teknikler 4 4 2

4 Kapsamlı gereksinim

2 Daha az kapsamlı gereksinim

sonraki sayfa >>>