SIK SORULAN SORULAR / TS-ISO-16949
 
   
 
Elinizdeki Koz
GENEL  l  ISO 14000  l  ISO 9000  l  AQAP  l  EN 46000 l TS-ISO-16949

TS ISO 16949 ve VDA 6.1

TS ISO 16949: Otomotiv ve otomotiv yan sanayi için ABD'in önde gelen kuruluşları tarafından geliştirilen DETROIT doğumlu bir kalite yönetim sistemidir. TS ISO 16949 serisi kalite yönetim sistemleri, tasarım ve geliştirme esasına bağlı fason üretim yapan kuruluşlara uygulanabilen iki ayrı modeli vardır.TS ISO 16949 Standartları birçok amaca hizmet etmektedir.

   
 

En önemli amacı, yan sanayinin sürekli iyileşme ve gelişme moduna zorlanmasıdır.Bir başka yararı da, dış denetçiliğin ağır maliyetinden kurtulmaktır. TS ISO 16949'in bu iki amacı etkili olarak gerçekleştirdiği söylenebilir.TS ISO 16949'e sahip bir otomotiv yan sanayi kuruluşu, yabancı denetçiler olmaksızın, ABD otomotiv kuruluşlarına ürün üretebilir. TS ISO 16949 Kalite Sistemi, tasarım ayaklı olsun veya olmasın; sürekli müşteri tatmini, müşteri isteklerini işletme diline eksiksiz ve doğru olarak çevirerek, istek ve arzulara uygun ürünlerin üretilmesini sağlayan bir seri koşullar manzumesidir.

 

TS ISO 16949 tamamen otomotiv endüstrisine yönelik gelişmesine rağmen, kolaylıkla servis işletmelerine ve otomotiv dışı sektörlere uyarlanabilir. ABD'in de TS ISO 16949 Kalite Sisteminin belgelendirme süresi on sekiz ay ile otuz altı ay arasında değişmektedir. Bu süre içinde standard öğrenilir, dökümante edilir, personel eğitilir, sistem uyarlanır, sürekli iyileştirme süreci başlatılır ve sistemin etkinliği sürekli göz altında tutularak denetim ve belgelendirmeye açılır. Denetimi takiben belgelendirme süreci işletilir. Önemli büyüklükte bir bütçenin tahsisi halinde bu süre daha da kısaltılabilir. Yönetimin kararlılığı, para personel ve ekipman desteği, süreci önemli oranda kısaltabilir. Kayıt ve belgelendirme süreci ISO 9000 ile aynı olup, aynı kuruluşlar tarafından gerçekleştirilmektedir. Her ülkede ulusal akreditasyon kurulu bulunabilir.
 
Ulusal ekreditasyon kurullarının birbirlerini daha iyi tanıyabilmeleri için, uluslar arası kayıtçılar derneği IRCA çatısı oluşturulmuştur. IRCA'nın tanıdığı belgelendirme veya kayıt kuruluşu denetim yetkisine sahip olur. TS ISO 16949 Kalite Sistemini belgelendiren bir akreditasyon kurulu vardır. Amerikan Akreditasyon kuruluna bağlı işleyen bir kurul RAB/AIAG, TS ISO 16949'in en üst organıdır. TS ISO 16949'in işleyişi ile ISO 9000 Kalite Sisteminin işleyişi aynıdır. TS ISO 16949 Kalite Sistemi, daha özellikli, ISO 9000'e oranla daha kapsamlı bir sistemdir. TS ISO 16949; ABD'inde faal üç büyüklere (GM, FORD CHRAISLER) yedek parça, yarı monte edilmiş parça ve komponent, veya işletme malzemesi üreten kuruluşlar için şekillendirilen bir standarddır. Esasen ISO 9000 Kalite Sisteminde yer almayan üç çok önemli unsura sahiptir.
 
TS ISO 16949'de; sürekli iyileştirme, müşteri mutluluğunu arttırma ve eğitim etkinliği bileşenleri mevcut olup, bu bileşenleri ile ISO 9000'den ayrılmaktadır. TS ISO 16949 de bu üç bileşen barometre gibi sürekli izlenir. Sürekli iyileştirme, artan müşteri mutluluğu ve artan eğitim etkinliği TS ISO 16949'in temel dinamikleridir. TS ISO 16949'de işletme malzemelerinin giriş kontrolleri de çok sıkı kurallara bağlanmıştır. Bu amaçla kütle (dökme) malzeme giriş kontrol süreci (BMAP) uygulanır

VDA 6.1
VDA 6.1. Avrupa Otomotiv ve Otomotiv Yan Sanayi Kalite Yönetim Sistemi olarak doğmuş bir standarddır. Alman Otomotiv Sanayicileri tarafından, Amerikan rakipleri gibi şekillendirdikleri bir standard olup, 1996 yılı Mayıs ayında revize edilerek yürürlüğe konmuştur. VDA 6 olarak doğan ve 1996 da yirmi üç elementi ile son şeklini alan VDA 6.1 Standardı Otomotiv ve Otomotiv Yan Sanayicileri için bir dünya standardı olma yolundadır. VDA; Almanya'da Otomotiv sektörünü şekillendiren 27 büyük kuruluşun ortak ürünüdür. Bosh, ITT, SKF, TRW, Audi, BMW, Wolksvagen, Mercedes ve benzeri otomotiv devleri tarafından geliştirilen bu normların tüm dünyada kabulu mümkün görünmektedir.

VDA'nın geliştirilmesi; ISO 9000 Kalite Sisteminin eksikliklerinin tamamlanması, Avrupa Birliği üye ülkelerinde uygulanan konuya ilişkin ulusal standardların (Avrupalı Satıcıların Kalite Standardı, EAQF Fransız Standardı ve AVSQ İtalyan Standardı gibi) harmonizasyonu amacı ile şekillenmiştir. Tek Pazar olgusu esas alınarak gelişmiş Almanya'da doğmasına rağmen, tüm Avrupa'da uyarlanmış bir Otomotiv Kalite Yönetim standardıdır. 1996 yılında Avrupalı ve Amerikalı otomotiv üreticileri bir araya gelmiş, VDA 6.1'in eksiklikleri TS ISO 16949 ile doldurularak, karşılıklı tanıma ilkesi kabul edilmiştir. 1996 yılından itibaren TS ISO 16949 ile VDA 6.1. ikame edilebilir birer Kalite Sistemi olarak Yerleşmiştir. Arada pürüzlere rağmen, karşılıklı tanıma ilkesi yürürlüktedir. Ürün emniyeti ve güvenirliği ile denetçi eğitim ve deneyimleri ilkeleri konusunda Amerikalı ve Avrupalı otomotivciler arasında görüşmeler devam etmektedir. Avrupalılar ürün emniyeti ve güvenirliliğini öne çıkartırken, denetçi deneyim ve eğitimi için Amerikalılar daha etkin önlemler talep etmektedir. VDA 6.1 Standardları iki temele oturtulmuştur. Birincisi Yönetim Sorumluluğu ve işin stratejisi; İkincisi de ürün ve yönetimin ihtiyaçları, gereklilikleridir.

VDA 6.1'in ISO 9000 (1994) ve TS ISO 16949 (1995)'e göre belirgin farkları aşağıda sıralanmaktadır.

Sistemin Denetlenmesine İlaveten;
Ürünün ve Prosesin Ayrı Ayrı Denetlenmesi İlkesi,
Kalite Uyanıklılığı İçin Çalışanların Motivasyonu,
Kalitenin Maliyeti,
Ürün Emniyeti ve Ürün Güvenirliliği,
Çalışanların Sürekli Tatmini,
Pazarlama,

VDA 6.1 ISO 9000'in de üzerinde, daha derin bir Kalite Sistemidir. Görüleceği gibi; ISO 9000'de yer alamayan bir çok yaklaşımı taşımaktadır. Uluslararası ticaretle, çeşitli ulusal standartlara uyum, özellikle otomotiv endüstrisinde ciddi sorunlar getirmektedir. VDA 6.1 Standardı, bu kolaylıkları getirmektedir.

Avrupa'nın otomotiv büyükleri, VDA 6.1'i 1998 yılından itibaren zorunlu hale getirmişlerdir.